O historii lubańskich chusteczek

Historia lubańskiego przemysłu bawełnianego rzadko pojawia się dziś w codziennych rozmowach mieszkańców, choć przez dziesięciolecia kształtowała życie miasta. Niewiele osób pamięta, że to właśnie w drugiej połowie XIX wieku Lubań przeobraził się w jeden z najważniejszych ośrodków przemysłu tekstylnego na Łużycach. Najszybciej rozwijającą się jego gałęzią była produkcja chusteczek, dzięki której miasto zdobyło renomę wykraczającą daleko poza region.

O skali tego przemysłu świadczy fakt, że w 1928 roku w lubańskich fabrykach pracowało około 2,5 tysiąca krosien, z czego zdecydowana większość produkowała właśnie chusteczki. Przemysł bawełniany stał się nie tylko gospodarczą siłą napędową, lecz także ważnym elementem tożsamości Lubania. Przez pokolenia dawał zatrudnienie, wpływał na kształtowanie się społeczności, rozwój urbanistyczny oraz lokalną infrastrukturę.

W ramach przywracania pamięci o tej istotnej części historii miasta Miejska Biblioteka Publiczna w Lubaniu zaprosiła uczniów na wykład „Jak lubańskie chusteczki podbiły świat”, który poprowadziła pani Milena Sochańska z Muzeum Regionalnego w Lubaniu. Spotkanie rozpoczęła od omówienia dziejów higieny osobistej — tematu, który pozwolił zrozumieć, dlaczego chusteczki stały się w pewnym momencie tak ważnym wyrobem codziennego użytku.

W trakcie wykładu nie zabrakło informacji o dawnych szlakach handlowych przebiegających przez Lubań oraz o zakładach włókienniczych działających w mieście i okolicy. Szczególne miejsce zajęła postać Gustava Winklera, przedsiębiorcy i właściciela największych zakładów chusteczkowych w przedwojennym Lubaniu. To on w dużej mierze przyczynił się do rozkwitu branży, która zapewniła miastu rozpoznawalność w całych Niemczech, a nawet poza ich granicami.

Prowadząca wykład przypomniała także powojenne losy lubańskiego przemysłu bawełnianego, który przez wiele lat dawał zatrudnienie kolejnym pokoleniom — często dziadkom i rodzicom współczesnych uczniów.

Uczestnicy spotkania mieli również okazję obejrzeć próbki materiałów i wzorów chusteczek wytwarzanych w okresie międzywojennym w zakładach na terenie miasta. Prezentowane eksponaty pochodzą ze zbiorów Janusza Kulczyckiego, lubańskiego regionalisty, który od lat gromadzi ślady przemysłowej historii regionu.

Wystawę można oglądać do 15 stycznia 2026 r. w „Galerii nad Schodami” w MiPBP w Lubaniu.

Działanie to element zadania „Dziedzictwo i przyszłość- śladami naszej kultury”.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Nasze tradycje”.